نويسنده: رضا آشفته
سلاخي مي گريست/ به قناري كوچكي / دل باخته بود
شعر كوتاه فوق از احمد شاملو است كه به انتخاب رضا قنبري، شاعر پژوهشگر در مجموعه جيب هايت را پر كن از سپيده و آفتاب يا آنتولوژي شعر كوتاه معاصر آمده است. قنبري سعي كرده در اين كتاب، با توجه به تجربه اش در امر شعر و حس شاعري، و در عين حال معيارهاي نقادانه و زيبايي شناختي، كه حاصل سال ها نقدنويسي است، دست به گزينش بزند. او اين گزيده اشعار كوتاه را بهترين شعرهاي كوتاه دو دهه اخير مي داند. اگرچه ساختار و فرم اجرايي شعرها برايش اهميت داشته است، اما مهمترين عنصر در امر انتخاب شعرها تفكر و لايه هاي معنايي شعرها بوده است. قنبري در پيش درآمد، تعريفي كه از شعر كوتاه ارائه مي كند، اينگونه است: شعر كوتاه، شعر نيست كه وضعيت يا موقعيتي از جهان و زندگي انسان را ثبت و تصوير مي كند. در اين وضعيت يا موقعيت [يا شرايط] است كه شاعر به مكاشفه و بررسي مي پردازد و سعي در شناخت يك قسمت از پازل هستي مي كند. در اين كتاب، نام آوراني همچون احمد شاملو، شيون فومني، كاظم سادات اشكوري، نازنين نظام شهيدي، شمس لنگرودي، عمران صلاحي، سيدعلي صالحي، فرخ تميمي، بيژن جلالي، عنايت سميعي، و... شعر و شعرهايي دارند. همچنين به هايكو به عنوان يك قالب كوتاه شعري توجه ويژه اي شده است، و از كاوه گوهرين، سينا بهمنش و رضا آشفته نمونه هايي از هايكوهاي برگزيده گزينش شده است. در عين حال شعرها به لحاظ قالب و محتوا متنوع هستند، و در تمام آنها انسان حضور پررنگ و ژرفي دارد، و مسائل و دغدغه هاي انساني و اجتماعي با پرداخت ويژه اي مواجه شده است. شعر دوزخ از با چمنكار: پيامبري كه با همين دست ها آفريدم/ حالابراي خودش شيطان بزرگي شده/ هيچ يك به بهشت راهش نمي دهيم/ نه من/ نه ماه/ و نه پنجره اي/ كه برايش دست تكان داده بود. شعري از خالق گرجي: پدرم نمي گذاشت مدرسه بروم/ نمي گذارد/ من نبايد هرچه دلم بخواهد بكنم/ بايد در مزرعه كار كنم/ اما پسرم كه به دنيا آمد/ اصلانبايد كار كند در مزرعه/ حتما بايد به مدرسه برود/ و هرچه دلش خواست/ حتما انجام دهد/ من به او حق انتخاب مي دهم/ شعر فاتحه از رضا چايچي: آخرين پرنده را تشييع مي كنند/ تابوت كوچكي بر دوش نهاده اند/ دعا مي خوانند / پيراهن سياهم را مي پوشم/ پنجره را باز مي كنم/ انگشت به سمت آسمان مي برم و/ فاتحه مي خوانم. شعري از كورش همه خاني: درخت/ روياست/ وقتي كه قناري در قفس و باد بي وطن مي ميرد. اين اشعار آنقدر متنوع و جذاب هستند كه هر يك بارها قابليت خواندن و انديشيدن دارند، مثلابه اين شعر كوتاه و عاشقانه بيژن جلالي توجه كنيد كه چقدر متفاوت به اين موضوع مهم و انساني پرداخته است: تو صداي پايت را/ به ياد نمي آوري/ چون هميشه همراهت است/ ولي من آن را به خاطر دارم/ چون تو همراه من نيستي/ و صداي پايت بر دلم/ نشسته است.
سلاخي مي گريست/ به قناري كوچكي / دل باخته بود
شعر كوتاه فوق از احمد شاملو است كه به انتخاب رضا قنبري، شاعر پژوهشگر در مجموعه جيب هايت را پر كن از سپيده و آفتاب يا آنتولوژي شعر كوتاه معاصر آمده است. قنبري سعي كرده در اين كتاب، با توجه به تجربه اش در امر شعر و حس شاعري، و در عين حال معيارهاي نقادانه و زيبايي شناختي، كه حاصل سال ها نقدنويسي است، دست به گزينش بزند. او اين گزيده اشعار كوتاه را بهترين شعرهاي كوتاه دو دهه اخير مي داند. اگرچه ساختار و فرم اجرايي شعرها برايش اهميت داشته است، اما مهمترين عنصر در امر انتخاب شعرها تفكر و لايه هاي معنايي شعرها بوده است. قنبري در پيش درآمد، تعريفي كه از شعر كوتاه ارائه مي كند، اينگونه است: شعر كوتاه، شعر نيست كه وضعيت يا موقعيتي از جهان و زندگي انسان را ثبت و تصوير مي كند. در اين وضعيت يا موقعيت [يا شرايط] است كه شاعر به مكاشفه و بررسي مي پردازد و سعي در شناخت يك قسمت از پازل هستي مي كند. در اين كتاب، نام آوراني همچون احمد شاملو، شيون فومني، كاظم سادات اشكوري، نازنين نظام شهيدي، شمس لنگرودي، عمران صلاحي، سيدعلي صالحي، فرخ تميمي، بيژن جلالي، عنايت سميعي، و... شعر و شعرهايي دارند. همچنين به هايكو به عنوان يك قالب كوتاه شعري توجه ويژه اي شده است، و از كاوه گوهرين، سينا بهمنش و رضا آشفته نمونه هايي از هايكوهاي برگزيده گزينش شده است. در عين حال شعرها به لحاظ قالب و محتوا متنوع هستند، و در تمام آنها انسان حضور پررنگ و ژرفي دارد، و مسائل و دغدغه هاي انساني و اجتماعي با پرداخت ويژه اي مواجه شده است. شعر دوزخ از با چمنكار: پيامبري كه با همين دست ها آفريدم/ حالابراي خودش شيطان بزرگي شده/ هيچ يك به بهشت راهش نمي دهيم/ نه من/ نه ماه/ و نه پنجره اي/ كه برايش دست تكان داده بود. شعري از خالق گرجي: پدرم نمي گذاشت مدرسه بروم/ نمي گذارد/ من نبايد هرچه دلم بخواهد بكنم/ بايد در مزرعه كار كنم/ اما پسرم كه به دنيا آمد/ اصلانبايد كار كند در مزرعه/ حتما بايد به مدرسه برود/ و هرچه دلش خواست/ حتما انجام دهد/ من به او حق انتخاب مي دهم/ شعر فاتحه از رضا چايچي: آخرين پرنده را تشييع مي كنند/ تابوت كوچكي بر دوش نهاده اند/ دعا مي خوانند / پيراهن سياهم را مي پوشم/ پنجره را باز مي كنم/ انگشت به سمت آسمان مي برم و/ فاتحه مي خوانم. شعري از كورش همه خاني: درخت/ روياست/ وقتي كه قناري در قفس و باد بي وطن مي ميرد. اين اشعار آنقدر متنوع و جذاب هستند كه هر يك بارها قابليت خواندن و انديشيدن دارند، مثلابه اين شعر كوتاه و عاشقانه بيژن جلالي توجه كنيد كه چقدر متفاوت به اين موضوع مهم و انساني پرداخته است: تو صداي پايت را/ به ياد نمي آوري/ چون هميشه همراهت است/ ولي من آن را به خاطر دارم/ چون تو همراه من نيستي/ و صداي پايت بر دلم/ نشسته است.
+ نوشته شده توسط رضا آشفته در دوشنبه بیست و نهم تیر 1388 و ساعت
6:56 PM |
«رنگ سياه» پركاربردترين رنگ در آثار مهم شعر نو است
